Kataloğu Göster Kataloğu incelemek çin tıklayınız.
Yararlı Bilgiler
Doğalgaz Nedir?

Doğal gaz metan, etan, propan gibi hafif moleküler ağırlıklı hidrokarbonlardan oluşan renksiz, kokusuz ve havadan hafif bir gazdır.En önemli özelliği temiz bir yakıt olması ve çevreyi kirletmemesidir. Gaz halinde olması nedeniyle hava ile daha iyi bir karışım oluşturarak kolay yanar, tam yandığında mavi bir alev oluşturur.Doğal gaz boru hattı ile Rusya'dan, İran'dan ve sıvılaştırılmış olarak tankerlerle Cezayir ve Nijerya'dan temin edilmektedir.

Gaz halinde olması nedeniyle daha hassas kontrol edilebilme imkanı bulunmaktadır. Ucuzluk sıralamasında yıllardır en ucuz yakıtlardan biridir. Avrupa'da çok yaygın olarak kullanılan doğal gaz ülkemizde de 1990'lı yıllarda İstanbul, Ankara, Bursa, Eskişehir ve İzmit'te kullanılmaya başlandı.Daha sonra (2004'den sonra) ise Balıkesir, Kayseri, Konya ve Kütahya'da kullanılmakta ve gittikçe yaygınlaşmaktadır.

Doğal gazın başlıca özellikleri şunlardır:

  • Renksizdir,
  • Kokusuzdur,
  • Zehirsizdir,
  • Havadan hafiftir.

Kokusuz olması nedeniyle sızıntısı fark edilemeyeceğinden, özel olarak kokulandırılmıştır. Havadan hafif olması nedeniyle yükseldiğinden LPG'ye göre bir avantaj teşkil etmektedir.

Doğalgazın Tanımı

Organik teoriye göre milyonlarca yıl önce yaşamış bitki ve hayvan artıklarının yeryüzü kabukları arasına gömülen ve zamanla basınç ve ısı etkisiyle kimyasal değişikliklere uğrayarak meydana gelmiş fosil bir yakıttır. Doymuş hidrokarbonların ilk ailesidir. Genel formülü CH4 ‘dür. Metan diye okunur.

Doğalgazın Çıkarılması

Uzun, yorucu ve oldukça maliyetli çalışmalar sonunda özellikleri ve miktarı tespit edilen rezerv değerlendirmeye tabi tutulur. Değerlendirme sonucunda şayet üretim kararı alınırsa, doğal gazın çıkarılması işlemlerine başlanır.

Gazın çıkarılması için daha evvel açılmış kuyuların geliştirilmesi ve/veya yeni üretim kuyularının açılması gerekir. Üretim kuyuları birden fazla olabilmektedir. Özellikle büyük rezervlerin bulunduğu ve satışın fazla olduğu sahalarda üretim kuyusu birden fazladır.

Kuyular sondaj metoduyla açılmaktadır. Sondaj kulesi ve makinesine bağlı matkap, sondaj makinesinin tahrikiyle döner ve ilerler. Boru içinden yüksek basınçta çamur geçirilerek matkabın soğutulması sağlanır. Ayrıca delme esnasında oluşan artıklarda yine çamur vasıtasıyla matkap borusu dış yüzeyi boyunca ilerletilerek dışarı çıkarılır.

Delme işlemleri sonunda kuyu tamamlama işlemlerine geçilir. Delik içerisine kılıf borular geçirilir. Kılıf boru-delik yüzeyi arası betonlanarak kafesleme işlemi yapılır.
Böylece kuyu üretime hazır hale getirilir. Kuyudan çıkarılan gaz birtakım işlemlerden sonra taşıma hatlarına verilir. Bu işlemlere Kuyu Başı İşlemleri adı verilir.

Doğalgazın Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri
 
  • Doğalgaz havadan hafiftir.
  • Doğalgazın patlama aralığı yüksektir.
  • Doğalgaz zehirsizdir.
  • Doğalgaz kuru bir gazdır.
  • Doğalgaz temiz bir yakıttır.
  • Doğalgaz kesintisiz bir yakıttır.
  • Doğalgazın ısıl değer verimi en yüksektir. 
  • Doğalgazın Üstünlükleri

 

Doğalgaz; çevreye saygılı havayı, kirletmeyen, doğaya zarar vermeyen 'çevreci' bir enerji kaynağıdır. Doğal gaz, yandığı zaman havayı kirletici kükürt oksitleri ve karbon tanecikleri gibi atık maddeler meydana getirmemektedir.

Doğalgaz; doğanın, çevrenin, dolayısıyla insan geleceğinin ciddi bir sigortasıdır. Dünyada kullanımı hızla yaygınlaşan doğal gaz, yüksek ısıl değeri ve diğer nitelikleriyle önemli bir tercihe dönüşmektedir.

Verimli bir yakıttır. Gaz halinde olması nedeniyle, yanıcı ve yakıcı moleküllerin birleşme şansı fazla olduğu için daha yüksek verimle yakma olanağı vardır.

Otomatik kontrole daha uygun olması nedeni ile enerji tasarrufu sağlamaktadır. Devreye girip çıkması daha kısa sürede olduğundan otomatik kontrolle kullanılması daha kolaydır.

Yakma işlemi için daha az hava fazlalığı kullanıldığından da enerji tasarrufu sağlar. Her yanıcı molekülün yakıcı molekülle birleşme şansı kömür ve fueloil'e göre daha fazla olduğundan yakma için daha az hava kullanılmaktadır. Temiz kazan daireleri ortaya çıkar. Pis ve harabe şeklindeki kazan dairelerinden, temiz ve güvenli ısı merkezlerine dönüşüm ortaya çıkmıştır.

Doğal gazın depolama sorunu olmadığından dolayı dairelerin bağımsız ısıtılmasına en uygun yakıttır.

Doğalgaz her an kullanıma hazır, nakliye sorunu olmayan bir yakıttır.

Evlerde ısınmanın yanı sıra sıcak su ve mutfaklar da da kullanılır.

Doğalgazlı cihazlarda bakım masrafı en azdır.

Doğalgaz Ucuzdur

Doğal gaz diğer yakıtlardan ucuzdur. Doğal gazın kullanıldığı sistemlerde yanma kontrolü kolayca yapılabilir ve sabit bir verim elde edilir. Yanma verimi kömüre göre daha yüksek, fueloil'e eşdeğer olduğundan fiyatının ucuzluğu nedeniyle her iki yakıta göre de daha ekonomiktir. Doğal gaz almak kolaydır; ne önceden para yatırmak, ne dağıtım için sıranızın gelmesini beklemek, ne de depolama zahmetine girmek gerekmemektedir. Doğal gazı önce kullanacak, sonra ödeyeceksiniz. Kullanıldıktan sonra kül vs. gibi hiçbir artık bırakmadığından doğal gaz size ek masraflar çıkarmayacaktır. Doğal gaz sürekli ve kesintisiz kullanım olanağı vermektedir.

Avantajları
  • Yandığı zaman atık bırakmaz, zehirsiz,külsüz, dumansızdır.
  • Çevreye zarar vermez, havayı kirletmez.
  • Diğer yakıtlardan daha ucuzdur.
  • Tüketimi sayaçlardan okunur ve kontrol edilebilir.
  • Önce kullanılır, bedeli sonradan ödenir.
  • Depolama ve taşıma maliyeti yoktur.
  • Depolama alanları başka kullanımlara ayrılabilir.
  • Zahmetsiz konforlu bir yaşam sağlar.
  • Temiz bir yakıttır, işletme ve bakım maliyetleri düşüktür.
  • Doğal gaz havadan hafiftir, serbest halde iken yükselir ve birikmez.
  • Temiz havadan dolayı solunum yolları hastalıklarının artışı azalır.
  • Teknolojinin yeniliği nedeniyle, yeni kontrol ve emniyet sistemlerini mümkün kılar.
  • Dağıtım şirketi danışmanızdır. Sizin adınıza, tüm sisteminiz kontrol edilir ve kontrol altında tutulur.
  • Acil ekipleri yardımıyla Gaz Şirketi, 24 saat hizmet verir.
Doğalgazın Depolanması

 

Doğalgaz Niçin Depolanır ?

  • Tüketimdeki pik (ani) talepleri karşılamak
  • Stratejik miktarı bulundurmak
  • Üretimi stokta tutmak
  • Doğalgazın, mevsimsel, günlük ve saatlik taleplerini düzenlemek ve önümüzdeki yıllarda ortaya çıkacak olan doğal gaz arz açığına çözüm getirmek amacıyla doğal gaz yeraltı depoları yapılacaktır.
  • Bu kapsamda, Tuz Göü'ndeki tuz domlarının doğal gaz yeraltı deposu olarak kullanımı için geliştirilen 'Tuz Gölü doğalgaz yeraltı depolama projesi toplam1milyar metreküplük kapasiteye sahiptir.
  • Kuzey Marmara (Silivri) ve Değirmenköy doğalgaz depolama tesisi 1.6 milyar metreküp kapasiteye sahiptir.

Türkiye’ye Gazın Girişi

 
Doğalgaz Ticareti

2006 yılı sonu itibariyle rusya federasyonu'ndan 11.670 milyon cm³, yine Rusya Federasyonu'ndan Turusgaz aracılığı ile 576 milyon cm³ ve mavi akım kapsamında, 7.403 milyon m³, nijerya'dan 1.118 milyon cm³ ve cezayir'den 4.203 milyon cm³ ve iran'dan 5.691 milyon cm³ olmak üzere, toplam 30.830 milyon cm³ gaz ithal edilmiş olup, doğal gaz satış miktarı 30.493 milyon cm³ olmuştur. Satışların sektörel dağılımı ise aşağıdaki gibidir:

Elektrik 16.642
Gübre 157
Sanayi 6.435
Konut 7.259
Toplam 30.493
Türkiye’ye Gelen Doğal Gaz Boru Hatları
 
 
Doğal Gazın Geleceği
  

Doğal gaza dönüşüm aşamasında doğal gazın geleceği ile ilgili sorular ortaya çıkmaya başlamıştır.

Avrupa'nın çok uzun süredir ve yaygın bir şekilde doğal gaz kullandığı ve bunu soğuk savaş dönemlerinde bile Rusya'dan temin ettiği düşünülürse, küreselleşen dünyada karşılıklı ekonomik dengeler gereği gaz temininde sıkıntı olmaması beklenmektedir.

Doğal gaz temin kaynaklarını çeşitlendirmekle ve doğal gaz tank çiftlikleri (Trakya'daki gibi) oluşturmakla, teminindeki güçlük riski daha da azaltılabilir.

Günümüzde doğal gazın dünyada tahmin edilen rezerv miktarının henüz %14-15'i gibi az bir bölümüne erişilip işletilebilmiştir. Doğal gazın işletilebilen bu küçük bölümünün bile dünya tüketimine yaklaşık 70 yıl yeteceği vurgulanmaktadır.

Petrolün bilinen kaynaklan için ise 30 yıl ömür verilmektedir. Yakın komşularımızdan Rusya, İran ve Irak'ta doğal gaz kaynakları bulunmaktadır. Ayrıca ülkemizde de Mardin civarındaki Çamurlu sahasında 1 milyar m3'lük rezerv ve Trakya'da 14 milyar m3'lük rezerv vardır.

Doğalgazın Taşınması

Doğalgaz başlıca iki yolla taşınmaktadır.

  1. TAŞIMA HATLARI ILE,
  2. LNG ZINCIRI ILE,

Sıvılaştırılmış Doğalgaz (L.N.G.)

  • Denizyolu taşımacılığı sayesinde doğalgazın geçtiği ülke en aza indirilir.
  • Depolamada bir alternatif olarak kullanılır.
  • Boru taşımacılığından daha temiz bir yakıt oluşmuş olur.
  • Ara teslimatlara gerek kalmaksızın uzun mesafelere taşınabilir.
  • Arz kaynaklarının çeşitlendirilmesine imkan sağlar.

Sıvılaştırılmış Doğalgaz (Lng) İthal Terminali

Türkiye'de diğer bazı doğalgaz ithal eden ülkeler gibi doğalgaz arz kaynaklarının çeşitlendirilmesi, arz güvenliğinin ve arz esnekliğinin arttırılması için hem baz yük tesisi olarak çalıştırmak hem de ihtiyaç duyulduğunda pik düşürücü olarak devreye sokulmak üzere marmara ereğlisi'nde lng ithal terminali yapılmıştır.
1994 yılında işletmeye alınan terminalin sürekli enjeksiyon kapasitesi 685.000 m3/saattir.

İzmir Aliağa’daki lng terminali her biri 140 bin metreküp kapasiteli 2 tanktan oluşmaktadır.